مقایسه اثربخشی دارودرمانی، تمرینهای ادراکی- حرکتی و درمان ترکیبی بر 21 ساله با اختلال کمبود توجه- بیشفعالی - کارکردهای توجهی کودکان

چکیده
هدف تحقیق حاضر، مقایسه اثربخشی دارودرمانی، تمرینهای ادراکی- حرکتی و درمان ترکیبی در کارکردهای توجهی

- 6 ساله با اختلال کمبود توجه-بیشفعالی است. در این مطالعه نیمهتجربی 3 گروه 21 نفره دختر و پسر ) 6 - کودکان 21

21 سال( با اختلال کمبود توجه-بیشفعالی به صورت دردسترس و براساس پیشآزمون انتخاب شدند. ابزار این پژوهش،

پرسشنامه کانرز والدین، سیاهه رفتاری کودکان و آزمون عملکرد مداوم بود. برنامه حرکتی منتخب که شامل تمرینهای

ادراکی – حرکتی بود به مدت 21 جلسه در 6 هفته برای کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه-بیشفعالی اجرا و داروهای

انجام شد و از روش آزمون تحلیل واریانس Spss منتخب ریتالین و ریسپریدون مصرف شد. تحلیل دادهها با نرمافزار 16

اندازههای مکرر جهت بررسی تأثیر هر روش بر آزمودنیها و تحلیل واریانس یکطرفه برای آزمون تفاوت میانگین

نمرات آزمودنیها در زیرمؤلفههای آزمون عملکرد مداوم برای مقایسه روشهای مختلف درمانی استفاده شد. با سطح

اطمینان 59 درصد در مؤلفههای آزمون عملکرد مداوم )نقص توجه، تکانشگری و زمان واکنش( قبل و بعد از اجرای

روشهای اختلاف معنیداری دیده شد. نتایج تحقیق وجود تفاوت معنیدار بین اثربخشی گروههای دارودرمانی،

21 ساله با اختلال کمبود توجه-بیشفعالی - تمرینهای ادراکی-حرکتی و درمان ترکیبی در کارکردهای توجهی کودکان 6

در سطح اطمینان 59 درصد را تأیید نکرد و اثربخشی روشها در مؤلفههای نقص توجه و زمان واکنش با روشهای

دیگر مشابه است. اما اثر روش ترکیبی در مقایسه با روش دارودرمانی بر متغیر تکانشگری بیشتر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Comparing the effectiveness of drug therapy, motion-perceptual exercises and their combination on attentive functionin in children age 6-12 with attention deficit hyperactivity disorder

چکیده English

The purpose of this research was comparing the effectiveness of drug therapy,

motion-perceptual exercises and their combination on attentive function in

children between 6 to 12 years old with attention- hyperactivity disorder. In this

Semi-empirical study, three groups were selected including 12 girls and boys (6-

12 years old) with attention/hyperactivity disorde. To collect data Conners

Parents Rating Scale, CBCL, Continious performance test, and Bruninks –

Oseretsky Test of Motor Proficiency were used. The selected motion program

included motion-perceptual exercises and was implemented over 18 sessions

within 6 weeks and the selected metions, Ritalinica & Respridoon, were

prescribed. With 95% confidence level, there was significant difference in

components of Continues Performance test (attention deficit, impulsivity and

reaction time) before and after implementing motion-perceptual exercises. Data

analysis using ANOVA to evaluate the effectiveness of each method and subjects

ANOVA to test the difference between mean scores of subjects in the Subcomponents

continuous performance test for comparison of various methods was

used in treatment. There were no significant differences in all components of CPT

test in cdifferent methods and. The results showed no significant differences with

95% confidence level between effectiveness of drug therapy groups, motionperceptual

exercises and combination method and it was confirmed that the

effectiveness of methods (attention deficit, impulsivity and reaction time) is similar

to the other.

کلیدواژه‌ها English

Drug therapy
motion-perceptual exercises
combination therapy
attentive function
attention- hyperactivity disorder
1 .عابدی، ا.، ملکپور، م.، مولوی، ح.، امیری، ش. )2319 .)مقایسه کارکردهای اجرایی و توجه در کودکان پیشدبستانی دچار ناتوانیهای یادگیری
عصب روانشناختی/تحولی با کودکان عادی. فصلنامه تازههای علوم شناختی، 21(1 ،)45-31.
2 .رحیمی، س. )2315 .)مهارتهای حرکتی در کودکان دارای اختالل بیش فعالی همراه با کمبود توجه. تعلیم و تربیت استثنایی، شماره211و212 ،
46-99
3 .مفتاق، د. محمدی، ن. غنیزاده، ا. رحیمی، چ. نجیمی، آ. )2351 .)مقایسهی اثربخشی روشهای مختلف درمان در اختالل نقص توجه-بیشفعالی
کودکان. مجله دانشکده پزشکی اصفهان، 15(241 .)596-569.
4 .سلطانی کوهبنانی، س. )2311 .)بررسی رشد مهارتهای حرکتی در دانش آموزان دارای اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی با دانش آموزان عادی. مجله
علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام. 29(4 .)91-49.
5 .علیزاده، ح. )2316 .)اختلال توجه و فزون کنشی. تهران: انتشارات رشد.
6 .شکوهی یکتا، م. پرند، ا. )2319. )آزمون های روانی-تربیتی. تهران: نشر طبیب.
9 .هوش ور، پ. )2319 .)مروری بر برخی درمان های مکمل و جایگزین برای اختلال نقص توجه بیش فعالی. کنگره کشوری اصفهان2319: 349و346.
14 .جواهری، ف. )2311 .)مقایسه اثر درمانی توأم دارویی شناختی،رفتاری؛ درمان دارویی در کودکان مبتال به اختلال بیش فعالی-کم توجهی. پایان
نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده دانشگاه آزاد اسلامی واحد رود هن.
فرمند آ. )2319 .)سودمندی درمان ترکیبی:برنامه گروهی فرزند پروری مثبت و دارو درمانی، برعلائم و شیوه های تربیتی کودکان 21-3 ساله مبتال
به اختلال نقص توجه/بیش فعالی در مقایسه با هر یک از این درمان ها به تنهایی. )پایان نامه دکتری(. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی. گروه روان پزشکی.
حسن آبادی، س. محمدی، م. احقر، ق. )2352 .)مقایسه اثر بخشی رفتار درمانی شناختی و دارو درمانی بر کاهش علائم همراه اختلال نارسایی
توجه-بیش فعالی. مجله مطالعات ناتوانی، 2(1 ،)31-25.
بابایی، ل. )0331 .)بررسی اثر داروهای متیل فندیت و ضد افسردگی های سه حلقه ای در درمان ADHD( ،رساله دکتری حرفه ای(، دانشگاه
علوم پزشکی کرمانشاه.
علیرضایی مطلق، م. علاقبند راد، ج. مرادی، ع. )0330 .)حافظه کلامی و بصری در ADHD؛ مقایسه کودکان تحت درمان و بدون درمان
با ریتالین. مجله تازه های علوم شناختی، 4 ،44-40.
معلمی، ش. )0334 .)مقایسه اثر رباکستین و ریتالین در درمان کودکان و نوجوانان ADHd( ،رساله دکتری حرفه ای(. دانشگاه تهران.
اسماعیلی، ت. بحرینیان، ع. هاشمیان، پ. )0334 .)بررسی اثر درمانی متیل فندیت با یا بدون رفتار درمانی در کودکان ADHD ،مجله
پژوهش در پزشکی، 92 ،041-031.
تیزدست، ط. )0331 .)مقایسه اثربخشی درمان رفتاری، رفتاری-شناختی، دارویی و ترکیبی در درمان ADHD( ،رساله دکتری(، دانشگاه
علوم تحقیقات تهران.
یعقوبی، ح. )0330 .)مقایسه اثربخشی تعاملی نوروفیدبک و ریتالین در کاهش علائم ADHD( .رساله دکتری(. دانشگاه علوم پزشکی
تهران.
امیری، ش. )0331 .)مقایسه اثر مدافنیل و ریتالین در درمان کودکان و نوجوانان مبتلا به ADHd( ،رساله دکتری(، دانشگاه علوم پزشکی
33 .کاراحمدی، م. )0331 .)مقایسه اثربخشی متیل فندیت ایرانی با خارجی در کودکان ADHD( .طرح پژوهشی(، دانشگاه علوم پزشکی
اصفهان.
34 .فیروز کوهی مقدم، م. عربگل، ف. راجزی، ف. شمس، ج. )0331 .)مقایسه اثر ونالفکسین و متیل فندیت در درمان کودکان ADHD ،مجله
12-44 ،9 ،شرق طبیب
فاکر، ح. داوری اشتیانی، ر. عربگل، ف. راجزی، س. حیدریان، ط. عصاریان، ف. )0334 .)مقایسه اثربخشی ریتالین و استیمدیت در درمان
کودکان ADHD ،فصلنامه علوم مغز و اعصاب ایران، 94 ،313-924.
36 .اسالمی شهربابکی، م. داوری آتیانی، ر. رازجویان، ک. امینی، ه. )0333 .)مقایسه اثربخشی بوسپیرون و متیل فندیت در کودکان مبتال به
ADHD ،مجله پژوهش در پزشکی، 92 ،041-031.
ایمانی، ر. )0333 .)مقایسه اثر دو داروی جینکوتیدی و ریتالین در کودکان و نوجوانان مبتال به ADHD( . رساله دکتری(، دانشگاه تهران.
دهقان، ف. بهنیا، ف. امیری، ن. پیشیاره، ا. صفرخانی، م. )0332 .)بررسی تأثیر استفاده از تمرینات ادراکی-حرکتی بر اختالالت رفتاری
کودکان پنج تا هشت ساله ی مبتال به اختالل کمبود توجه-بیش فعالی، تازه های علوم شناختی، 09(3 ،)21-39.
قاسمی، ن. )0333 .)تأثیر تمرین تمرکز و تعقیب چشمی بر میزان توجه و تکانشگری کودکان با اختلال نقص توجه همراه با بیش فعالی
مراجعه کننده به مراکز مشاوره ی شهر مرودشت، دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان )اصفهان(، 32 ،13-43 .
مرادی، ع.، هاشمی، ت.، فرزاد، و.، کرامتی، ه. )0334 .)مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی رفتار توجهی، خودتنظیمی رفتار انگیزشی،
خودتعلیمی کلامی بر عملکرد ریاضی و خودکارآمدی تحصیلی کودکان مبتال به اختلال نقص توجه همراه با بیش فعالی. پژوهش در سالمت روانشناختی،
1-01 ،1
کوثری، س. کیهانی، ف. حمایت طلب، ر. عرب عامری، ا. )0320 .)بررسی تأثیر یک برنامه فعالیت های بدنی منتخب بر رشد مهارت های
حرکتی کودکان مبتال به اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی )ADHD )و کودکان اوتیسم )HFA .)رشد و یادگیری حرکتی- ورزشی، 01 ،11-41.
برجعلی، ز؛ محمدی، م.ر. )2352 .)رابطه میان مصرف متیل فنیدات و اضطراب کودکان مبتال به اختلال کمبود توجه-بیش فعالی. دو فصلنامه
علمی-پژوهشی دانشگاه شاهد، 25(6 ،)39-44.
46 .شهابیان، آ. شهیم، س. بشاش، ل. یوسفی، ف. )2316 .)هنجاریابی، تحلیل عاملی و پایایی فرم کوتاه ویژه ی والدین مقیاس درجه بندی کانرز برای کودکان 6 تا 22 سال در شهر شیراز، مطالعات روانشانختی دانشگاه الزهرا، 3(3 ،)59-211
هادیان فرد، ح. نجاریان، ب. شکر کن، ح. مهرابی زاده هنرمند، م. )2395 .)تهیه و ساخت فرم فارسی عملکرد پیوسته. مجله روانشناسی، 4( 4 ،)
311-414
برزگر، ز. پورمحمدرضای تجریشی، م. بهنیا،ف. )2352 .)اثربخشی بازی بر مشکلات برونی سازی در کودکان پیش دبستانی با مشکلات رفتاری.رفتاری علوم مجله،)4(6 .394-349 .
David, L., Gallahue, Johnc. Ozmun. (2006). Understanding Motor Development in Infant, Children,
Adolescent, and Adult. (6th ed). Chapter 13. P 267-227
Klykylow, M., Key, j. , Rube, D. (1998). Clinical child Psychiatry (1st ed). Philadephia:W.B. Saunders
Company.
Hughes, N. (1998). Cognitive behavior therapy with children is school. USA. Pergamon book
INC1998.
Kaplan, H. & Sadock, B.C. (2005). Comprehensive textbook of psychiatry (8th ed.) - New York,
Lippincott Wilkins. 3183- 3204.
Majorek, M. Tuchelmann, T. Heusser, P. (2004). Therapeutic EurythmyFmovement therapy for
children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): a pilot study. Complementary Therapies in
Nursing & Midwifery , 10, 46-53.
Yochman, A., Ornoy, A., Parush, S. (2006). Perecptuomotor Functioning in Preschool Children
With Symptoms of Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Perceptual and Motor Skills. 102, Iss. 1; pg.
MTA Cooperative Group. (1999). Moderators and mediators of treatment response for children for
ADHD. Archives of General Psychiatre. 59, 108, 1096.
Conners, C.K., Epstein, J.N., March, G.S. (2001). Multimodal treatment of ADHD in the MTA: An
alternative outcome analysis. Journal of American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 40, 159-
Barzegary, L., Zamini, S. (2011). The effect of play therapy on children with ADHD. Procedia - [DOI:10.1016/j.sbspro.2011.10.432]
Social and Behavioral Sciences, 30, 2216 - 2218.
Braton, C., Ray, D., Rhine, T., Jones, L. (2005). The efficacy of play therapy with children: A metaanalytic Review of treatment outcomes. Professional Psychology: Research C; Ray, D; & Rhine, T. The [DOI:10.1037/0735-7028.36.4.376]
efficacy of play therapy with children: A meta- analytic Review oftreatment outcomes.
Ray, D., Schottelkork, A., & Tsai, M-H. (2007). Play therapy with children exhibiting symptoms of
ADHD. International Journalof Play Therapy: 16, 95-111.
Hanser, S., Meissler, K., Ovevs, R. (2000). Kids together: A group play therapy model for children
with ADHD symptomlogy. Journal of childadolescent group therapy, 10- 4.
Panksepp, J. (2007). Can play diminish ADHD and facilitate the construction of the social brain?.J
can Acad child Adolescent Psychiatry, 16:20.
Jeffrey, M.H., & Dione, M.H. (2011). The influence of environmental enrichment, cognitive
enhancement, and physical exercise on braindevelopment: Can we alter the developmental tragedy of
ADHD? . Neuroscience & Behavioural Reviews, 35,Issue 3, 621-634.
Fabiano, G.A., Pelham, W.E., Coles, E.K., Gnagy, E.M., Chronis - Tuscano, A., Oconnor, B.C.
(2008). A Metaanaliysis of behavioral treatments for attention- defict/hyperactivity disorder Clinical
Psycology .Review: [Serial Online] 2008- Nov [12 screen] available from ,URL:
Thomas, M. Edelbrock, A & C. (1991, 2001). Child Behavior Checklist (CBCL).
Conners, C.K., Sitarenios, G., Parker, J.D., Epstein, J.N. (1998). The revised Conners' Parent
Rating Scale (C.P.R.S-R): factor structure, reliability, and criterion validity, Journal of Abnormal Child
Psychology, 26, 257-268.
Corbett, B.A., Constantine, L.J., Hendren, R., Rocke, D., Ozonoff, S. (2009). Examining executive
functioning in children with autism spectrum disorder, attention deficit/hyperactivity disorder and typical
development. Psychiatry Res; 166(2-3): 210-22.